TİPİNİN YAPTIĞI EN İYİ İŞ
Seçilmemeyi Nasıl Başarabilirsiniz?
1978, Chicago
Chicago "Çalışkan Kent" diye ün yapmıştır; özellikle belediyede hemen her türlü
iş zamanında yapılır, çöpler düzenli toplanır, caddeler iyi temizlenir ve diğer
belediye işleri savsaklanmaz. Şubat 1978'de Chicago şiddetli bir kar fırtınasına
yakalandı. Kentin kar sorumlusu işlerin altından kalkamadı diye eleştirildi.
Efsanevi Belediye Başkanı Richard J. Daley'in ölümünden sonra yerine geçen
Michael A. Bilandic hava koşullarının ani değişimiyle kentin bir daha böyle kötü
bir sürprize yakalanmamasını sağlamak konusunda kararlıydı.
Nisan 1978'de Bilandic bir komisyon kurarak benzer bir durumda kar
fırtınasıyla nasıl mücadele edileceğinin bir planının çıkarılmasını istedi.
Komisyonun başkanlığına getirilen avukat Kenneth Sain deneyimli bir yerel
yöneticiydi ve 1977'deki istifasına kadar Daley ve Bilandic'le birlikte çalışmıştı.
Bir dizi araştırmadan sonra Sain kentin karla mücadelesini yapacak yeni
firmasının seçildiğini ilan etti; uzun yıllardır bu işi yapan Barton-Aschmann
Asociates yerine başka bir firma ile anlaşma yapılmıştı.
Aralık ayının ilk günü Chicago'ya yağan kar yaklaşık 30 santimetreyi bulmuştu.
Sonra kar yağışı daha da arttı ve kar kalınlığı bazı bölgelerde 45 santimi geçti.
Tam o sıralarda, 23 Aralıkta da komisyon 23 sayfalık son raporunu yayımladı ve
belediye firmaya 90 bin dolar ödeme yaptı. Rapor güya bazı önlemler ve malzeme
alımını içeriyor ve karla mücadele açısından izlenecek yeni politikalar
öngörüyordu. Caddeler ve meydanlar hızla temizlendi ve karla nasıl başa çıktık
diye herkes sevinçle birbirini kutladı.
Yılbaşı gecesi yine kar yağdı ve kalınlığı 30 santimi bulunca kentin sorunları da
yine baş gösterdi. Temizlik ve Sağlık Müdürü Emmit Garrity yönetimindeki
çalışmalar ciddi eleştirilere maruz kaldı, çünkü karla mücadele programının
öngörüleri çerçevesinde yollardaki araçların çekilerek karın temizlenmesi bir
haftayı bulmuştu. Çalışmalar en sonunda tamamlanmıştı ama bu arada 12 Ocak
günü de kentin tarihindeki en büyük kar fırtınası kapıya dayanmıştı.
14 Ocak 1978 tarihli Chicago Tribüne gazetesinin manşeti "TİPİ..." idi. Son üç
gün içinde kente yağan karın kalınlığı 70 santime yaklaşmıştı. Şiddetli kar
yağışı, soğuk ve hızı saatte 80 kilometreyi aşan rüzgar kentteki yaşamı felç
etmişti. Uluslararası O'Hare Havaalanı kapandı ve kent içi trafik durdu.
Olağanüstü durum ilan eden Belediye Başkanı Bilandic arabaların yollardan
çekilmesi çağrısı yaptı. Arabaların okulların bahçelerine ve park alanlarına
çekilmesini isteyen Blandic karların temizlenmesi için yolların boşaltılması
gerektiğini belirtiyordu. Belediye başkanının istekleri polis tarafından zorla
uygulanacak ve yollarda bırakılan arabalara ceza kesilecekti.
Ancak Bilandic'in park alanı olarak kullanılmasını önerdiği 103 yerden çok azı
karlardan temizlenmiş ve halkın kullanımına uygun durumdaydı. Arabalar kar
tepelerinin altında kalmış ve kar temizleme makineleri caddelerden geçemediği
için yan sokaklar iyice kardan geçilmez duruma gelmişti. Park alanlarıyla ilgili
kendisine yanlış bilgi veren görevlileri cezalandıran Bilandic halktan özür diledi.
Ayrıca yollardaki karla başa çakacak miktarda araç da yoktu. Çevredeki
kentlerden araç ve personel yardımı istendi. Yardım çağrısına Quebec'ten bile
yanıt geldi ama Chicago'daki görevliler kendilerinin kullanılmadığını iddia
ettiler. Hiçbir şey yapmadan saatte 57 dolar para alıyorlardı. İşlerine
arabalarıyla gidemeyen halk toplu taşım araçlarına yöneldi. Otobüs sistemi de
özel arabalardan daha iyi durumda değildi. Caddelerin birçoğunda ancak bir
şeritten trafik işleyebiliyordu.
Otobüs tarifeleri bir kenara bırakıldı, üç saate kadar gecikmeler meydana
geliyordu. Trenler düzensiz de olsa çalışıyor ama sık sık sorun çıkıyordu.
Kentteki raylı sistem de felç olmuş, onlara elektrik sağlayan sistem de göçmüştü.
Gerekli bakım yapılmadığı ve ihtiyaç duyulan malzemeler daha önce
sağlanmadığı için zaten iki hat daha önceden iptal edilmişti. En sonunda tek bir
hattın kardan temizlenmesi becerilerek kısmen hizmete sokulması
başarıldığında kar fırtınası da hafiflemişti. Ama bu arada kentteki kar kalınlığı
da iki metreyi geçmişti. Yaşlılar evlerinde hapis kaldılar.
Karda yürümeye çalışan birçoğu kayarak düşmüş ve sakatlanmıştı. Çöp
toplanması durmuştu. Ayın son günü geldiğinde kentin merkezi ve çevresi hala
kardan temizlenememişti. Belediye Başkanı Bitandic karla mücadelede yardıma
ihtiyacı olanlar için bir telefon hattı kurmak istedi ama 5.5 milyon nüfus için
elinde sadece bir numara vardı. Belediye Başkanının kurduğu komisyon o kadar
laf üretmişti ama kent tipiyle başa çıkacak gibi görünmüyordu.
Tüm bunlar olurken Bilandic çeşitli radyo ve televizyon programlarına çıkarak
halkı sakinleştirmeye ve yapılabilecek her şeyin yapılmakta olduğuna ikna
etmeye uğraşıyordu. Editörlere gönderilen ilk mektuplar kara yenik düşen
kentte belediye başkanının istifasını istiyordu. 19 Ocakta halk Sain
komisyonunun hazırladığı planı görmek istedi.
İstemeden de olsa belediye planı basına verdiğinde kıyamet koptu; 23 sayfalık
raporda genel hatlarıyla bir şeyler söyleniyor ve ardından da çalışanlar
işverenlerinin emirlerine uygun davranmalı, karla mücadele sorumlularıyla
ilişki kurulmalı gibi çok basit öneriler ve bazı formların nasıl doldurulacağını
gösteren örnekler yer alıyordu.
Karları eritmek için tuz atılacak ve temizlenecek güzergahları gösteren 184
harita vardı ama belediye bu haritaların komisyon tarafından yapılmadığını
zaten daha önce belediyedeki uzmanlar tarafından yapılmış olduğunu açıkladı.
Rapor ne belediyenin park alanlarını belirtiyordu, ne de alınması gereken yeni
makinelerden söz ediyordu.
En ciddi suçlama ise Anthony Mazza adında bir kar işçisinden geldi; Mazza
komisyon raporunun kendisinin 1973'te hazırladığı master tezinin bir kopyası
olduğunu iddia ediyordu. Tüm rapor tam bir rezaletti ve Belediye Meclisi
Kenneth Sain'e ödemeyi durdurmaya karar verdi. Ancak bu noktada Sain ile
Belediye Başkam Bilandic arasındaki işbirliğinin ve anlaşmanın sadece bundan
ibaret olmadığı açığa çıktı.
Emniyet örgütünün bomba ve kundakçılıkla uğraşan bölümünün de yeniden
düzenlenmesi için hazırlatılan bir rapor daha vardı. Bir üçüncü rapor da polis ve
itfaiye arasındaki işbirliğinin nasıl olması gerektiğini ele alıyordu. Sonuçta
toplam olarak Sain belediye için 9 rapor hazırlamış ve karşılığında 242 bin dolar
almıştı. Tabii skandal Bilandic'i güç durumda bıraktı ve itibarı zedelendi.
Şubatta yapılan aday belirleme toplantısında Demokrat Parti içindeki rakibi
Jane Byrne karşısında kaybetmesi için iki hafta önce yaşanan felaketin ve
rezaletin hatırlatılmasına bile gerek kalmadı.
Böylece 1978 kışında Sain ve şirketinin karla ilgili olarak Chicago'da yaptığı en
etkili iş Belediye Başkanı Michael Bilandic'i karın içine gömmek olmuştu.