KARŞILIK BEKLEMEDEN
Roosevelt Dükkanı Bağışlar
1945, Yalta
Winston Churchill, Joseph Stalin ve Franklin Roosevelt Yalta'da buluştuklarında
II. Dünya Savaşı'nın birkaç ay içinde bitmesini beklemiyorlardı. Almanya hala
savaştaydı. Bulge Savaşı biteli iki ay olmuş ve herkes kendi derdindeydi. Stalin,
Alman ordusunun yenilgisini izliyordu. Yirmi milyona yakın insan kaybeden
Rusya'nın kaybı oransal olarak Fransa'dan daha fazlaydı. Churchill ise Avrupa,
komünizm ve Yakındoğu ile ilgileniyordu. Roosevelt'in sorunu ise en büyüğüydü.
Japonlar kendi adalarına çekilmeye zorlanırken sergiledikleri fanatik direnişte
azalma görülmemişti. Kamikazeler hala iş başındaydı.
Japonlara karşı verilen savaşın bir sonraki aşaması artık Japon adalarının
işgaliydi. ABD'nin Japonların ele geçirdiği adalarda yaptıkları savaşlarda verdiği
kayıp beş yüz bin kadardı. Çoğu da kamikaze saldırıları yüzündendi. Aynı şeyler
tekrarlanmak üzere bekliyordu.
Manhattan Projesi olarak bilinen atom bombası ise ABD'yi umutlandırdı ancak
kimse bombanın işe yarayıp yaramayacağından emin değildi. Bu arada Stalin
Avrupa'da ne var, ne yok diye bakarken, Churchill de Stalin'e bakıp şu savaşı
nasıl bir an önce bitirsek diye düşünüyordu. Roosevelt ise Japonların yenilgisi
için Rus yardımının şart olduğunu görüyordu.
Ama öte yandan Rus yardımına duyulan ihtiyaç Rusların da bu adalara çıkacağı
anlamına geliyordu. Bu anlaşma Almanya için de üç bölgeyi kapsıyordu
(Fransızlar daha sonra Potsdam'da katıldı.) Almanların teslim olma süreci
hızlanıyordu. Ancak Roosevelt Rusya ile ilgili olarak rahatsızdı. Anlaşma
Rusya'ya Polonya'yı doğrudan yönetme hakkı veriyordu. Rusya'nın hakim olduğu
yerlerde nasıl bir hükümetin seçileceğini Churchill ve Roosevelt tabii ki
biliyordu. Rusya ise bun karşılık Japonya'ya savaş ilan edecekti. (Ama etmedi.)
Roosevelt istediğini aldı ve Müttefiklerden bir ordusu oldu. Rusya ise Avrupa'nın
yarısını onlara verdikleri için teşekkür etti.
Japonya'nın işgali asla gerçekleşmedi. Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası
atıldı ve Missouri savaş gemisinde imzalanan anlaşmayla II. Dünya Savaşı'nın
Pasifik ayağı sona erdi. Rusya'nın Japonya'ya asker göndermesine gerek
kalmadı. Komünist partiler yüz milyon Avrupalıyı yönetmeye başladı. Yalta
Bildirisi en çok Stalin'in işine yaradı. Başkan Roosevelt Doğu Avrupa'nın
komünist rejim altına girmesinin o zaman için en uygun karar olduğunu
düşünmüştü.